Innowacje współtworzone z użytkownikiem – Inspiracje dla zarządzania projektami

Oprogramowanie open source, platformy crowdsourcingowe typu Lego Ideas, hackathony, warsztaty współtworzenia pomysłów… to tylko niektóre przykłady działań firm angażujących klienta – użytkownika w rozwój nowych i doskonalenie istniejących produktów. 

Współtworzenie innowacji z użytkownikiem to podejście, w którym użytkownicy, klienci lub odbiorcy produktów lub usług są aktywnie zaangażowani w proces tworzenia. Różni się od tradycyjnego modelu, w którym innowacje są tworzone wyłącznie przez wewnętrzne zespoły badawczo-rozwojowe.

W ramach tego podejścia użytkownicy mogą być zaangażowani na różnych etapach procesu innowacyjnego, takich jak generowanie pomysłów, prototypowanie, testowanie, weryfikacja i wdrażanie. Co nam to daje?

• Lepsze zrozumienie potrzeb i oczekiwań użytkowników co sprawia, że rezultaty projektu lepiej spełniają oczekiwania

• Zwiększenie akceptacji rynkowej i prawdopodobieństwa sukcesu produktu lub usługi na rynku. 

• Większą kreatywność i innowacyjność w proponowaniu nowych lub ulepszonych rozwiązań. 

• Szybszy czas wprowadzenia na rynek, gdyż zaangażowanie użytkowników od samego początku procesu może pozwolić na szybsze iteracje i dostosowywanie rozwiązań do ich potrzeb na bieżąco. 

• Większą lojalność użytkowników. Klienci / użytkownicy są bardziej się bardziej związani z produktem lub usługą, którą sami współtworzyli.

Z drugiej strony organizacja i zarządzanie przedsięwzięciami z dużym zaangażowaniem użytkownika może napotykać na szereg ryzyk, np. kompleksowość zarządcza i nieprzewidziane potrzeby zasobowe, ograniczona wiedza fachowa użytkowników, stronniczość i subiektywizm użytkownika czy problemy z ochroną własności intelektualnej. 

Zarządzanie projektami w otwartych innowacjach może wymagać specyficznego podejścia, które uwzględnia otwarty charakter procesu innowacyjnego. Oto kilka kluczowych czynników, które należałoby rozważyć, aby wesprzeć prawdopodobieństwo sukcesu projektów współtworzenia innowacji. 

• Sprecyzowanie jasnych celów i oczekiwań, które zgodne są ze strategią innowacyjności przedsiębiorstwa.

• Zaangażowanie użytkownika od najwcześniejszych etapów pracy projektowe już na etapie pozyskiwania pomysłów na projekty.

• Dobra organizacja komunikacji projektowej uwzględniająca przejrzystość w zbieraniu, strukturyzowaniu oraz przechowywaniu informacji projektowej. 

• Stosowanie podejść zwinnych i iteracyjnych w pracy projektowej. Zapewni to ciągłą walidację celów i wyników oraz możliwość pozyskiwania wiedzy/ uczenia się w pętlach informacji zwrotnej oraz ciągłego usprawniania.

• Upełnomocnienie i wzmocnienie poczucia właścicielstwa użytkownika / klienta w procesie innowacji. 

• Zaangażowanie interesariuszy z wielu funkcji w przedsiębiorstwie, np. z R&D, produkcji, marketingu, obsługi klienta, tak aby mogli udzielać informacji zwrotnej na temat rozwijanego produktu lub usługi. 

Dla zarządzania projektami pojawiają się nowe wyzwania związane z popularyzacją otwartych innowacji oraz rosnącą orientacją produktową przedsiębiorstw. Dotyczą one przykładowo innego spojrzenia na produkt – rezultat prac, który staje się przyrostowym strumieniem wartości dla klienta; metod i narzędzi, które powinny wzbogacać instrumentarium zarządzania tego typu projektami. Pojawia się wyzwanie związane z zarządzaniem strumieniem wiedzy jaki wyłania się w trakcie realizacji projektu, kompetencjami kierownika projektu istotnymi z punktu widzenia tego typu przedsięwzięć. Wyzwania dotyczą również wykorzystania różnych grup/ typów użytkowników na różnych etapach projektu współtworzonego, czy zastosowania wsparcia technologicznego. Jednocześnie ciekawe mogłyby być badania nad czynnikami kontekstowymi innowacji współtworzonych z użytkownikiem, np. w ujęciu branży, wielkości przedsiębiorstwa, czy etapu w cyklu rozwoju nowego produktu. 

Te i inne aspekty mogą być przedmiotem badań realizowanych na styku praktyki i biznesu.