Strategia innowacji, która sprzyja sukcesowi przedsiębiorstwa
Współczesne przedsiębiorstwa nieustannie poszukują sposobów na rozwój, a jednym z najważniejszych czynników umożliwiających osiąganie lepszych wyników są innowacje. Nie bez powodu — firmy, które inwestują w innowacje, często wyprzedzają konkurencję zarówno pod względem finansowym, jak i strategicznym. Przykłady? Apple, Amazon, Moderna czy BYD — ich globalny sukces to efekt konsekwentnego tworzenia i wdrażania innowacji.
Ale sama innowacja to za mało. Kluczem jest odpowiednia strategia innowacji.
Eksploatacja vs eksploracja — dwa oblicza innowacji
Strategia innowacji to zestaw świadomych wyborów dotyczących tego, jak firma podchodzi do tworzenia i wdrażania innowacji. Najczęściej sprowadza się to do dwóch typów działań:
- Eksploatacyjne działania innowacyjne, które opierają się na istniejącej wiedzy i mają na celu ulepszanie obecnych produktów oraz procesów. Dobrym przykładem może być nowa wersja iPhone’a czy aktualizacja systemu Windows. To tzw. innowacje inkrementalne, które odpowiadają na potrzeby obecnych klientów i wspierają rozwój krok po kroku.
- Eksploracyjne działania innowacyjne, które bazują na nowej wiedzy i kompetencjach, a dzięki temu prowadzą do radykalnych innowacji. Przykłady może być pierwszy iPad czy ChatGPT. To działania, które otwierają drzwi do zupełnie nowych rynków i grup klientów.
Oba podejścia wymagają różnych struktur, kultur organizacyjnych, kompetencji i stylów zarządzania. Czy zatem menedżerowie powinni wybierać jedno z nich? Niekoniecznie.
Strategia innowacji oburęcznych — równowaga, która działa
Najskuteczniejsze firmy nie wybierają między eksploatacją a eksploracją, ale je łączą. Taka strategia nazywana jest strategią innowacji oburęcznych (ang. ambidextrous innovation strategy). Pozwala ona jednocześnie:
- rozwijać innowacje radykalne i wchodzić na nowe rynki,
- doskonalić produkty i wzmacniać pozycję na rynkach już istniejących.
Dwa podejścia do strategii oburęcznych
Firmy mogą realizować oburęczną strategię innowacji na dwa sposoby:
1. Zrównoważona strategia oburęczna
Polega na szukaniu balansu między eksploatacją a eksploracją, traktując działania n rzecz innowacji jako konkurencyjne. Zbyt duży nacisk na eksplorację może prowadzić do tzw. pułapki porażki, czyli ciągle tworzenie innowacji radykalnych i trudności czerpania z nich korzyści. Z kolei nadmierna eksploatacja grozi pułapką sukcesu, gdy firma traci zdolność do tworzenia przełomowych rozwiązań (innowacji radykalnych).
2. Połączona strategia oburęczna
Zakłada, że oba typy działań na rzecz innowacji są komplementarne. Menedżerowie równolegle rozwijają innowacje inkrementalne i radykalne, traktując je jako wzajemnie wspierające się elementy strategii.
Co mówią badania?
Badania przeprowadzone w Polsce (i potwierdzone w innych krajach) pokazują, że:
- Zrównoważona strategia oburęczna nie wpływa istotnie na wyniki firmy.
- Połączona strategia oburęczna ma pozytywny wpływ na wyniki przedsiębiorstwa.
Wniosek? Firmy, które chcą osiągać lepsze wyniki, powinny równocześnie prowadzić działania eksploracyjne i eksploatacyjne. Tylko wtedy możliwe jest tworzenie zarówno innowacji inkrementalnych, które przynoszą sukces w krótkim okresie, jak innowacji radykalnych sprzyjających sukcesowi firmy w długim okresie.
Źródło: Dziurski P., The Relationship Between Innovation Strategy and Performance with the Moderating Role of Environmental Dynamism, "European Management Studies" 2024, Vol. 22, No. 2, s. 54–79.